از جاهای دیدنی اصفهان می‌توان به مدرسه چهار باغ آن اشاره کرد. مدرسه‌ای که آخرین بنای ساخته شده در دوران صفوی بوده و نهایت خلاقیت و معماری را به نمایش گذاشته است. مدرسه چهارباغ که مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود در دوران آخرین پادشاه عهد صفویه یعنی شاه سلطان حسین برای تدریس و تعلیم طلبه‌های علوم دینی ساخته شده و سال ساخت آن به ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ باز می‌گردد.
آخرین بنای باشکوه دوران صفویه که با داشتن درختان کهنسال چنار و جوی آب در محوطه، زیبایی‌اش چندین برابر شده است. مدرسه چهار باغ صفوی در ضلع شرقی خیابان چهار باغ اصفهان قرار دارد و از زیباترین جاهای دیدنی اصفهان شناخته می‌شود. این اثر تاریخی کلکسیون کاشیکاری ایران است و دلیل زیبایی بیش از حد، توجه گردشگران و جهانگردان را به سمت خود جلب کرده است. این مدرسه از لحاظ کاشیکاری حائز اهمیت بوده و انواع مختلف فن کاشیکاری چون کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در زیبایی‌هایش جای داده است. شاید به همین دلیل به موزه کاشیکاری در شهر اصفهان تبدیل گشته است.
از بخش‌های دیدنی مدرسه می‌توان به معماری و کاشیکاری‌های گنبد مدرسه، درب مجلل مدرسه، محراب، منبر، حجره مخصوص شاه سلطان حسین و خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی اشاره کرد.

مدرسه چهار باغ

مدرسه چهار باغ تاریخچه

بسیاری از زنان دربار دوران صفویه واقف بودند. مادر شاه سلطان حسین نیز یکی از بانوان نیکوکار و واقف آن دوران بود. این زن درباری بزرگترین بنایی که وقف کرد همین مدرسه مادر شاه است. مدرسه‌ای که آخرین بنای باشکوه عهد صفویه نیز شناخته شده و یادگار از دوران حکومت شاه سلطان حسین است.
کتابخانه بی‌نظیری در این مدرسه قرار داشت که متاسفانه در حمله افغان‌ها از بین رفت. کتابخانه‌ای مملو از کتب نفیس و با ارزش. همچنین این مدرسه موقوفات زیادی چون باغ‌ها، مزارع، روستاها، املاک، دکان‌ها، کاروانسراها و … داشت.
به طور کلی این مدرسه که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه بود و هم مسجد، از آثار با ارزش و دیدنی عصر صفوی بوده و همچنان از اهمیت بسیاری برخوردار است.

مدرسه چهارباغ صفوی

در ادامه تصمیم داریم تا از شکوه و زیبایی گنبد مدرسه برای شما صحبت کنیم. شکوهی که بعد از مسجد شیخ لطف الله متناسب‌ترین معماری را در بناهای عصر خود داشته و نفیس‌ترین کاشی‌کاریها در آن دیده می‌شود. کتیبه‌های مدرسه چهارباغ نیز با خط زیبای نستعلیق نگاشته شده و محراب و منبر تماما از مرمر ساخته شده‌اند. درب طلاکاری شده، گچکاری‌های ایوان، درختان چنار و صدای آب هم شما را به میهمانی باشکوه چهار باغ دعوت می‌کند.

معماری این مدرسه به شیوه اصفهانی بوده و چهار ایوانی است. دو سنگاب مدرسه که یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن قرار دارند نیز از زیبایی‌های چهار باغ هستند. سنگاب‌ها ظرف بزرگی از جنس سنگ بودند که در گذشته آنها را پر از آب کرده و برای وضو گرفتن یا آشامیدن از آن استفاده می‌کردند.

سنگابی که در سرسرای ورودی قرار دارد از جنس سنگ پارسایی بوده و بر روی آن کتیبه صلوات به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچک کنده‌کاری شده است. همچنین روی کتیبه، سال ۱۱۱۰ قمری، توسط سنگ‌تراش با نام محمدطاهر حک شده است.
سنگاب موجود در صحن نیز جنسی از سنگ پارسی داشته و در کتیبه موجود در آن اینگونه نوشته شده است که:
“وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف”
همانگونه که گفتیم این مدرسه  چهار ایوانی است. سردری باشکوه و زیبا در نمای خارجی بنا قرار داشته و ۱۷ طاق نمای دو طبقه آجری در اطراف در ورودی خودنمایی می‌کنند. سر در بنا با کاشی‌های ظریف همراه با مقرنس‌های پر از نقش و نگار تزئین شده و ورودی بنا را تشکیل می‌دهند.

درب اصلی مدرسه که با طلا و نقره مزین شده نمونه بارز از هنر زرگری و قلمزنی در دوران صفوی را نشان می‌دهد. بر دو لنگه درب نیز اشعاری توسط محمد صالح اصفهانی (خوشنویس برجسته عهد صفوی) با خط نستعلیق بسیار زیبا، به صورت برجسته نوشته شده است.
ایوان و حجره‌ها رو به باغی پر از درخت قرار دارند که نهر فرشادی از میان آنها می‌گذرد. فرشادی شعبه‌ای از زاینده‌رود است. صحن مدرسه چهار باغ، نمونه کامل یک معماری درون گرا و بومی به شمار می‌رود. حجره‌هایی در دو طبقه و در فواصل ایوان‌های مدرسه ساخته شده که اختصاص به سکونت طلاب علوم دینی داشته است. اکثر این حجره ها دارای نقشه یکسان است که از یک اتاق نشیمن در جلو و قسمتی به صورت صندوقخانه در عقب و قسمتی به نام بالاخانه تشکیل می‌شود.
کتیبه فوقانی داخل گنبد به خط عبدالرحیم جزایری خوش نویس عصر صفویه به یادگار مانده است. منبر دوازده پله مدرسه که یکپارچه از سنگ مرمر ساخته شده از بهترین نمونه‌های هنر حجاری و سنگتراشی آن روزگار است. در کنار این منبر، محراب نفیس و بسیار زیبای مدرسه قرار دارد که کتیبه بالای محراب و منبر نیز به خط عبدالرحیم جزایری است. شبستان مسقف مدرسه چهارباغ که در ضلع شرقی مدرسه واقع شده با درب منبت کاری بسیار نفیسی به محوطه زیر گنبد مربوط می شود. در این شبستان سه محراب وجود دارد که کتیبه های اطراف آنها را محمد مؤمن الحسینی به سال ۱۱۱۸ ه.ق کتابت کرده است.